MGA ABUGADONG MAY KONSENSIYA (Speech on the Association of Law Students Assembly – Visayas Chapter)

Mga Abogadong May Konsensiya

October 26, 2007

 Magandang araw sa inyo.   Lubos kong ikinagagalak ang makasama kayo at makapanayam. 

 Napakaraming hamon ang kinahaharap ng ating bansa ngayon.   Marahil, kung gaano karami ang mga pangyayari sa ating paligid, ganoon din karami ang mga nagaganap sa loob ng inyong mga puso. 

 Maaaring malayo sa isipan ng mga estudyante ng batas tulad ninyo ang inyong mga plano kapag kayo ay naging abogado na.   Ang pumupuno ng mga isipan ninyo ay ang inyong magigiging recitation sa klase ninyo sa remedial law o kaya ang paparating na exam ninyo sa constitutional law.   Pero hindi kaila na napakahalagang pag-isipan ngayon pa lamang kung anong klaseng abogado ang plano ninyo para sa inyong mga sarili.

 Maging abogadong may konsensiya, iyan ang himok sa inyo. 

 Kaugnay nito, sabi ng Code of Professional Responsibility ng mga abogado, sa Canon 14, ang isang abogado ay hindi tatanggi sa pagbigay ng serbisyo sa mga mahihirap.   Sa pananaw ko, maaring maging higit na aktibo ang mga salita ng batas na ito.  Huwag lamang hindi tumanggi, ngunit pangunahan ninyo ang inyong pagbibigay serbisyo sa mga mahihirap.  Ang unang hakbang ay maging inyo.  Magbigay nang kusa.   Mag-alay nang bukal sa kalooban.  Magtaya nang buong puso.

 Ang bansag noon sa aking lolo, si Senador Lorenzo Tanada Sr., ay “magiting na matandang lalaki sa larangan ng pulitika sa Pilipinas” dahil sa kaniyang  reputasyon bilang isang pangunahing nasyonalista sa Pilipinas.  Ang kanyang pagiging nasyonalista ay hindi lamang pagmamahal para sa bansa kung hindi para sa mga taong bumubuo ng bansang Pilipinas, kung saan ang karamihan ay mahihirap.

 Nakakalungkot isipin na ang araw-araw na katotohanan ng marami sa ating mga kapatid ay ang mamuhay sa mga kondisyon na di ginagalang ang kanilang halaga bilang tao.  Ang alam nila ay ang ibig sabihin ng magutom at kung paano pilit pinagkakasiya ang maliit na kita sa mga pangunahing pangangailangan.  Pamilyar sila sa kawalan ng tahanan pati sa kaganapan ng sapilitang pagpapatalsik at demolisyon, sa mahal na gamot at sa pataas na presyo ng serbisyo pangkalusugan, sa karahasan sa kababaihan at sa abuso ng kabataan at sa pagwasak sa kapiligiran at sa diskriminasyon sa mga katutubo.  Mulat sila sa mabigat na presyo ng paghahayag ng mga pananaw na iba sa isinusulong ng mga nasa kapangyarihan.  Di lihim sa kanila ang kultura ng karahasan at impunidad kung saan tunay ang panganib na masaktan sa kalabisan ng pulis at militar, mapatay sa labas ng sistema ng batas at sapilitang mawala.

 Ang huling nabanggit, ang sapilitang pagkawala, ayon sa mga pamilya ng biktima, ay marahil isa sa pinakamalupit na pamamaraan ng paglabag ng karapatang pantao.   Bukod sa malaki ang posibilidad ng torture pati ng pagpatay ng biktima, nandoon ang paglihim sa pamilya kung ano ang tunay na nangyari sa biktima at kung ano na ang kinalalagyan niya.   Halos imposibleng magkaroon ng tinatawag na closure.   Hindi man lamang malibing ng pamilya ng biktima ang kanilang minamahal.     

 Ang abogado ay dapat pangalagaan ang integridad at dignidad ng propesyon ng mga abogado, sabi rin ng Code of Professional Responsibility, sa Canon 7.   Isang mahalagang paraan para mapatotoo ang tungkuling ito ay ang pagsulong ng mga karapatang pantao, di lamang ng iilan, kundi ng lahat, di lamang ng mga karapatang sibil at pulitikal, kundi pati mga karapatang pang-ekonomiya, panlipunan at pangkultural, lahat sa ngalan ng pagbibigay raan sa halagang bumabalot sa bawat isa sa atin, halagang buo at walang hangganan.

 May saysay na sa ngayon pa lamang ay pagnilayan na ang himok sa inyo.  Kapag ngayon pa lamang, hindi malinaw ang inyong patutunguhan, madaling mawala, madaling lumihis sa daan patungo sa inyong mga pangarap.  Nawa’y maging inspirasyon ang inyong mga pangarap.  Ilipad nawa kayo sa mga bago at higit na mataas na baiting ng paglikingkod at pagtataya sa kapwa, lalo na para sa mga kapos palad sa ating paligid.

 Tanong noon ng aking ama, si Senador Wigberto Tanada, sa kaniyang Opening Statement sa impeachment trial ni Presidente Joseph Estrada, “Ito ba ang magiging pamana sa ating kabataan at sa ating susunod na salinlahi?”  Ang tanong na ito ay maari ring ihagis sa inyo ngayon sa inyong mga ginagawa bilang mga estudyante ng batas at sa pabuo ninyo ng inyong mga pangarap. Kayo nga ay kabataan pero kayo ay maaring may regalong pamana rin sa susunod sa inyo sa pamamagitan ng inyong mga kilos ngayon at sa inyong mga pangarap.   Magkaisa sana sa pag-alay ng mga pagkilos at mga pangarap para sa ating mga kapatid na naghihirap.

 Mahalaga ang pagkakaroon ng dahilan para umasa sa higit na maliwanag na bukas. Maraming dahilan ang matatagpuan sa ating paligid.  Kailangang buksan lamang ang mata sa mga ito:

 Bilang halimbawa, kamakailan, naglabas ang Korte Supreme sa pangunguna ni Chief Justice Reynato Puno ng bagong patakaran sa Writ of Amparo bilang tulong sa kampanya laban sa mga paglabag ng karapatang pantao tulad ng sapilitang pagkawala.  Kahapon pa lamang naging epektibo ang patakarang ito.   Di gaanong inaasahan ang kaganapan mula sa Korte Suprema na kadalasang iniisip na pasibo at konserbatibo (o passive and conservative).   Kung saan parang nagkulang ang ibang sangay ng gobyerno, pinunuan ng ating mga mahistrado.   Naging kakaiba ang korte.  Naging parang isang aktibistang korte ang Korte Suprema.    Oo nga, di na bago ang konsepto ng Writ of Amparo.   Hango ito mula sa halimbawa ng mga bansang tulad ng Mexico, Argentina at India.   Pero pinili ng Korte Suprema na gamitin nito ang taglay niyang kapangyarihan ngayon para magtabas ng isang patakarang tingin ay angkop sa suliraning kaharap na mga paglabag tulad ng sapilitang pagkawala.  Maaring sundan ang halimbawa ng Korte Suprema. Ang mga mahistrado ng Korte Suprema ay nakaupo rin noon sa inyong lugar ngayon.  Dati rin silang mga estuyante ng batas tulad ninyo.   Dati rin silang nangarap.   Dati rin silang kumilos sa sarili nilang pamamaraan.   Di malayo na ang landas nila ay maging landas niyo rin sa inyong mga pangarap at pagkilos sa sarili ninyong pamamaraan.  

 Kami, sa Camara de Representantes, ay mayroon ding nakahaing mga panukalang batas laban sa sapilitang pagkawala.   Sa mga panukalang ito, pinapangalanan ang paglabag ng sapilitang pagkawala, kinikilala ang kakulangan ng lagay ng batas ngayon para mahuli ang bigat ng paglabag na ito, nagbibigay parusa para sa pagtanggi, paglihim at iba pang akto ng paglabag, at nagbibigay ng mga garantiya at proteksiyon sa mga biktima at sa kanilang mga pamilya.    Nawa’y umurong at bigyang raan ang mga panukala para mapasa at maging batas sa lalong madaling panahon.   Mahirap man isipin pero nariyan ang pangarap na ang kamara ay maging isang aktibistang Kamara de Representantes.   Tunay na ang pagkakaroon ng mga pangarap ay isang biyayang hindi nagtatapos, bagkus lumalalim at nagkakaroon ng higit na linaw sa pagdaan ng mga araw.

 Sa ating mga suliranin at hamon na kinakaharap, nawa’s kasama kayo sa magiging solusyon.   Malugod naming hinihintay ang inyong pakikiisa sa amin at sa inyong magiging kontribusyon bilang mga abogadong may konsensiya.

 Mabuhay kayo.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: